3 - وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ . آيه . استغفار توبه است و توبه استغفار ، و هر دو باهم آوردن اشارت است كه از گناهان بيرون آئى ، آنكه باور دار كه نجات تو نه به توبه است بلكه به فضل و كرم او است ، نخست استغفار كن تا از گناه پاك شوى ، پس توبه كن تا درست شوى ، اول برخيز و طاعت و خدمت به فرمان شريعت بگزار ، پس از آن به اشارت حقيقت برخيز . آن يكى راه عابدان است و اين يكى طريق عارفان ، آن يكى حق خدمت از روى شريعت ، اين يكى نشان صحبت در منهج حقيقت ، حاصل خدمت ، رسيدن به متاع حسن است و ثمرهء صحبت ، رسيدن هر صاحب فضلى به فضل خداوند . 6 - وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها . آيه . خدا آفريدگار است و روزىگمار ، به قدرت وسيع مىآفريند ، و از خزينهء گشاد روزى مىدهد ، نه در قدرت او در اين صنع وهن آيد و نه از بذل در خزينهء او نقص آيد . سزاوار بنده آنست كه چون خداوند دادن روزى را بر خود واجب كرد ، هرگز بر روزى غم نخورد و بر ضمان آن تكيه كند و اعتماد و توكّل به حق داشته باشد . . . . وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها . آيه . قرارگاه عابدان مسجدها و قرارگاه عارفان مشهدها است و قرارگاه دوست سر كوچهء محبوب است كه هنگام عبور او را مشاهده مىكند ، آرى ، هركس را جايگاه و قرارگاهى باشد جز موحّد كه نه مأوى دارد و نه منزل ! گويند عيسى روزى گفت : همه موران لانه دارند و مرا ويرانه‌اى نه ! ندا آمد از پروردگار كه من قرارگاه بىقرارانم و جايگاه بىخان‌ومان ! عارف زنى در باديه از كاروان بريده و در بيابان حيران و سرگردان ، زير مغيلانى فرود آمد ، سر بر زانوى حسرت نهاد ، همىگفت : خدايا غريبم و بيمار ، و غمگين و درويش و تنها و دل ريش . از غيب آوازى شنيد كه : وحشت دارى درحالىكه من با تو هستم ! چه اندوه برى ؟ و چگونه تنهائى ؟ من حاضر دل تو و مونس جان توأم . زبان حال او ناگهان اين شد : گر شوند اين خلق عالم ، سربه‌سر خصمان من * من روا دارم نگارا ، چون تو باشى آن من ! [ آيات 22 - 12 ] ( تفسير لفظى ) 12 - فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جاءَ مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّما أَنْتَ نَذِيرٌ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ . پس شايد تو فروخواهىگذاشت و نهان خواهى كرد بعضى از آنچه به تو پيغام فرستاده‌اند و دل تو از آن تنگ خواهد بود كه چرا بر او گنجى از مال دنيا نفرستاده‌اند يا چرا با او براى پيغام رساندن فرشته‌اى نيامده ! همانا تو تنها بيم‌دهنده‌اى و خداوند بر همه چيز گواه است و همه چيز به او واگذار است . 13 - أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ . يا مىگويند : اين مرد اين پيغامها را از خود ساخته ، بگو ده سوره مانند همين ساخته‌ها بياريد ! و هر قدر بتوانيد هرك را كه جز خدا بخواهيد بخوانيد ، اگر راست مىگوئيد ( اى منافقان و مشركان ) ! 14 - فَإِلَّمْ يَسْتَجِيبُوا لَكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّما أُنْزِلَ بِعِلْمِ اللَّهِ وَ أَنْ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ فَهَلْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ . اگر آنها آنچه گوئيد استجابت نكردند و نتوانند ، ( بگو ) پس بدانيد كه آنچه فروفرستاده شده به دانش خداى يگانه